راز و نیاز

ياد ايامي که در گلشن فغاني داشتم                      در ميان لاله و گل آشياني داشتم
گرد آن شمع طرب مي سوختم پروانه وار                 پاي آن سرو روان اشک رواني داشتم
آتشم بر جان ولي از شکوه لب خاموش بود              عشق را از اشک حسرت ترجماني داشتم
چون سرشک از شوق بودم خاکبوس در گهي           چون غبار از شکر سر بر آستاني داشتم
در خزان با سرو و نسرينم بهاري تازه بود                   در زمين با ماه و پروين آسماني داشتم
درد بي عشق زجانم برده طاقت ورنه من                  داشتم آرام تا آرام جاني داشتم
بلبل طبعم «رهي» باشد زتنهايي خموش                 نغمه ها بودي مرا تا هم زباني داشتم

تنگ غروب است
 و دلتنگی
 بسان حزن گویای حیاط مدرسه ای تعطیل
 روح را
به سوی غربت مجهولی می خواند
 و هزاران کلام ناگفته
 در هجوم یادها
 به یک آه ... بدل می شود
 تا شمع گونه
از فراز خویش
فرود اید

خدایا!

مرا به ابتذال آرامش و خوشبختی مکشان

اضطرابهای بزرگ ، غم های ارجمند و حیرتهای عظیم را به روحم عطا کن

لذت ها را به بندگان حقیرت ببخش و دردهای عزیز بر جاننم ریز

خدایا !

در برابر هر آنچه انسان ماندن را به تباهی می کشاند مرا با "نداشتن" و "نخواستن" روئین تن کن

....به کرم سبز بیندیش !
بیش تر زندگانی اش را روی زمین می گذراند
به پرندگان حسد می ورزد
از سرنوشتش خشمگین است
و از شکل خویش ناخشنود است
می اندیشد: « من منفورترین موجوداتم»
زشت- کریه و محکوم به خزیدن بر روی زمین
اما یک روز مادر طبیعت از کرم می خواهد پیله ای بتند.
کرم یکه می خورد.
پیش از این هرگز پیله ای نساخته.
گمان می کند باید گور خود را بسازد
گمان می کند زمان مرگش فرا رسیده است.
هر چند از زندگی خود تا آن لحظه ناخشنود است:
به خدا شکوه می برد
« خدایا- درست زمانی که به همه چیز عادت کرده ام از من می گیری»
آن گاه خود را نومیدانه در پیله حبس می کند و منتظر پایان می ماند
مدتی می گذرد
در می یابد که به پروانه ای زیبا تبدیل شده
می تواند به آسمان پرواز کند
و بسیار تحسینش کنند
حال از معنای زندگی و از برنامه های خدا شگفت زده شده است !

پرنده بر شانه هاي انسان نشست . انسان با تعجب رو به پرنده کرد و گفت : اما من درخت نيستم . تو نمي تواني روي شانه من آشيانه بسازي .

پرنده گفت : من فرق درخت ها و آدمها را خوب مي دانم اما گاهي پرنده ها و آدمها را اشتباه مي گيرم .

انسان خنديد و به نظرش اين خنده دارترين اشتباه ممکن بود .

پرنده گفت : راستي چرا پر زدن را کنار گذاشتي ؟ انسان منظور پرنده را نفهميد اما باز هم خنديد .
پرنده گفت : نمي داني توي آسمان چقدر جاي تو خالي است . انسان ديگر نخنديد . انگار ته ته خاطراتش چيزي را به ياد آورد . چيزي که نمي دانست چيست . شايد يک آبي دور – يک اوج دوست داشتني .
پرنده گفت : غير از تو پرنده هاي ديگري را نيز مي شناسم که پر زدن از يادشان رفته است .
درست است که پرواز براي يک پرنده ضرورت است اما اگر تمرين نکند فراموش مي شود .
پرنده اين را گفت و پر زد . انسان رد پرنده را دنبال کرد تا اينکه چشمش به يک آبي بزرگ افتاد و به ياد آورد روزي نام اين آبي بزرگ بالاي سرش آسمان بود و چيزي شبيه دلتنگي توي دلش موج زد .
آنوقت خدا بر شانه هاي کوچک انسان دست گذاشت و گفت يادت مي آيد ؟ تو را با دو بال و دو پا آفريده بودم ؟ زمين و آسمان هر دو براي تو بود . اما تو آسمان را نديدي . راستي عزيزم بالهايت را کجا جا گذاشتي ؟

انسان دست بر شانه هايش گذاشت و جاي خالي چيزي را احساس کرد . آنوقت رو به خدا کرد و گريست .

حالا دوست من شما بالهایت را کجا جا گذاشتی؟

تا حالا به این موضوع فکر کردی؟؟؟؟؟؟

خدا قول داده!
خدا قول نداده آسمون همیشه آبی باشه و باغ ها پوشیده از گل.

قول نداده زندگی همیشه به كامت باشه.

خدا روزهای بی غصه و شادی های بدون غم و سلامت بدون درد رو هم قول نداده.
خدا ساحل بی طوفان، آفتاب بی بارون و خنده های همیشگی رو قول نداده.

خدا قول نداده که تو رنج و وسوسه و اندوه رو تجربه نكنی.

خدا جاده های آسون و هموار، سفرهای بی معطلی رو قول نداده.

قول نداده کوه ها بدون صخره باشن و شیب نداشته باشن.

رود خونه ها گل آلود و عمیق نباشن.

قول داده...... ؟

ولی خدا رسیدن یه روز خوب رو قول داده

خدا روزیِ روزانه ، استراحتِ بعد از هركار سخت و کمک تو كارها و عشق جاودان رو قول داده .

عجب روزی می شه اون روز

پس ناملایمات زندگی رو شکر بگو و فقط از خودش کمک بگیر که اوجاودانه است و بس.

خدایا آنچنان در عالم تسلیم خشنودم
که با درد تو درمان،با غمت شادی نمیخواهم
اگر مهر تو پرتو افکند هر تلخ شیرینست
وگر خواهی مرا ویرانه،آبادی نمیخواهم

لطیفا جذبه عشق تو را خواهم که میدانم
به هر عشقی که جز عشق تو رو کردم مجازی بود
چو طفلان در پی دل رفتم و اکنون پشیمانم
که هر دلبستگی غیر تو در من بود بازی بود

برای درک بهتر اهمیت این سوگند, باید وسعت وبزرگی جهان و ملیاردها ستاره و کهکشان موجود در آن را در نظر داشته باشیم. فقط در کهکشان ما در حدود میلیاردها ستاره هستند که هر کدام با سرعتی متفاوت و در مسیری مشخص به دور مرکز کهکشان در حال گردش هستند. با وجود تعداد بسیار زیاد این ستاره ها, امکان برخورد آنها با یکدیگر بسیار اندک است. سوگند به ستارگان در آیات دیگری هم از قرآن مجید تکرار شده است

دانی که چرا چوب شود قسمتش آتش؟

بی حرمتیش بر لب و دندان حسین است

دانی که چرا آب فرات است گل آلود

شرمندگی اش از لب عطشان حسین است

دانی که چرا خانه حق گشته سیه پوش

زیرا که خدا نیز عزادار حسین است

دانی که چرا چشم خدا داده بشر را

چون ذات خدا عاشق چشمان حسین است

 این مساله در قالب یک فرآیند مراحل ذیل را در بر می گیرد:

1- معظم له از سالها قبل، خطر تهاجم فرهنگی، شبیخون فرهنگی و ناتوی فرهنگی دشمن علیه کشور را متذکر شده اند وبه مناسبت های مختلف ماهیت این خطر را بیان کرده اند. ایشان در سفر به استان سمنان در تحلیلی جامع، شاخصه های ناتوی فرهنگی را به صورت ذیل بیان فرمودند:

- ایجاد اختلاف وتفرقه در میان ملت ایران وجهان اسلام؛

- جلوگیری از الگو شدن ایران در جهان اسلام ومنطقه؛

- مرعوب ومنکوب کردن مسئولین ومقامات تصمیم گیرنده؛

-دامن زدن به مسائل وحساسیت های قومی ومذهبی؛

- القاء ناکارآمدی نظام.

از آنجا که ماهیت جنگ نرم یک اقدام فرهنگی بوده که طی آن مفروضات ذهنی ومبانی فکری افراد تخریب می شود؛ بنابراین باید گفت که شاخصه های ناتوی فرهنگی در واقع همان محتوای جنگ نرم است که دشمن جهت عملیاتی کردن آنها از طریق جنگ نرم عمل می کند. به عبارت دیگر گام عملیاتی دشمن در ناتوی فرهنگی، جنگ نرم است.

2- نگاهی به بیانات معظم له در ماههای اخیر گویای این تحلیل است که ناتوی فرهنگی از حدود یکی دو سال پیش وارد مرحله عملیاتی خود یعنی جنگ نرم شده و از حوزه فکری و فرهنگی به حوزه سیاسی و امنیتی وارد شده است. آنچه معظم له در دانشگاه علم وصنعت پیرامون نفی و اثبات های نظام اسلامی و ایستادگی بر سر آنها، ساخت ظاهری و باطنی نظام اسلامی و اولویت ساخت باطن بر ظاهر، لزوم تعیین شاخصه های هویت اسلامی نظام و مراقبت از این شاخصه ها بیان فرمودند، نوعی هشدار در مورد حساس بودن این مقولات و احتمال توطئه دشمن در این زمینه را متبادر به ذهن می کند.

این مساله را رهبر معظم انقلاب در دیدار با مردم تبریز(28/11/1387) با صراحت بیشتری مطرح کردند و فرمودند: « این تهاجم فرهنگی که بنده چند سال قبل گفتم، این شبیخون فرهنگی که انسان در بخشهای مختلفی می بیند به این نیت است؛ با این قصد است؛ انقلاب را از محتوای  خود، از مضمون اسلامی ودینی خود، از روح انقلابی خود تهی کنند و جدا کنند. این، از همان نقاط حساسی است که هوشیاری مردم را می طلبد.»

معظم له در ادامه می فرمایند: «همه بدانند که امروز دشمنان نظام جمهوری اسلامی از برکندن این بنیان مستحکم، احساس عجز می کنند؛ سعی شان این است که به وسائل گوناگون، به دست خود کسانی که تو این انقلاب بودند و هستند، از این محتوا ذره ذره بکنند. جمهوری اسلامی، اسمش جمهوری اسلامی باشد، اسمش نظام انقلابی باشد، اما از محتوای اسلام، از محتوای انقلاب در آن خبری نباشد.»

معظم له در سفر به استان کردستان عملیاتی شدن طرح های دشمن جهت راه اندازی جنگ نرم علیه کشور را هشدار دادند و فرمودند: « این را سر بسته ومجمل بدانید و توجه داشته باشید دشمن مشغول تلاش است. الان در همین پشت مرزهای ما دستگاههای جاسوسی استکبار، علنا مشغول فعالیتند. یعنی ساختمان سی آی ای به طور رسمی وعلنی در منطقه ی کردستان عراق مشغول کار وتلاش وفعالیتند وتلاش آنها علیه جمهوری اسلامی و بر روی هدایت هر جریانی که از او بتوانند ضد نظام جمهوری اسلامی استفاده کنند، متمرکز است. اینها تحلیل نیست، اینها اطلاع است؛ اینها آگاهی هائی است که ما داریم.»

بر این اساس ایشان در همین دیدار لزوم حفظ مرزهای فکری و روحی نظام را مطرح کردند و فرمودند:« نگذارید دشمن مثل موریانه به جان پایه های فکری واعتقادی وایمانی مردم بیفتد وآنها را دچار رخنه کند»

3- روندی را که مقام معظم رهبری به آن اشاره می کنند در جریان انتخابات نهم ریاست جمهوری نشانه های بارزی از آن روشن شد و به گفته معظم له نخبگان را در معرض امتحان قرار داد. طی این تحولات به روشنی دستگاههای رسانه ای استکبار(بی بی سی فارسی، صدای آمریکا، رادیو فردا و...) از اهداف وخواسته های گروههای اصلاح طلب و طرح شایعه تقلب از سوی آنها حمایت کرده و مردم را به تجمعات خیابانی و اقدامات غیر قانونی دعوت می کردند. به اعتراف برخی از عوامل فکری آشوب های اخیر(کیان تاج بخش) «اغتشاشات اخیر یك اتفاق نبود بلكه یك برنامه درازمدت پس از پایان جنگ تحمیلی با هدف خدشه دار ساختن نظام ولایت فقیه و مردم سالاری دینی بوده است.» تاج بخش این برنامه دراز مدت را دارای سه مرحله ی استحاله فرهنگی، استحاله سیاسی و نافرمانی مدنی یا انقلاب مخملی و رنگی ذکر کرد که به روشنی فرایند اعلام خطر رهبری در مورد خطر ناتوی فرهنگی تا رسیدن به جنگ نرم را مستند می کند.

در شرایطی که دشمن با یک برنامه ریزی دراز مدت قصد داشت از بزنگاه انتخابات جهت ضربه زدن کاری علیه نظام استفاده کند برخی از نخبگان که می بایست در این مواقع با استفاده از ظرفیت خود نهایت خدمت به نظام را انجام دهند مهر سکوت بر لب زده و برخی در جبهه موافق با دشمن قرار گرفتند و مردود شدند. این در حالی بود که مقام معظم رهبری با تبیین روشن ودقیق اوضاع حجت را بر همگان تمام کردند. معظم له در بیاناتی به صراحت فرمودند: « نخبگان سر جلسه ی امتحانند؛ امتحان عظیمی است. دراین امتحان، مردود شدن، رفوزه شدن، فقط این نیست که ما یک سال عقب بیفتیم؛ سقوط است. اگر بخواهیم به این معنا دچار نشویم، راهش این است که خرد را، که انسان را به عبودیت دعوت می کند، معیار وملاک قرار بدهیم؛ شاخص قرار بدهیم.»(29/4/88)

بنابراین این جنگ نرم که حتی طی آن برخی از نخبگان به جبهه خودی شلیک کردند فرایند و برنامه ریزی طولانی مدتی را به همراه دارد. ازاین رو اگر در سالهای قبل به جهت حاکمیت تفکر اولویت توسعه اقتصادی وسیاسی بر دیگر مسائل، به بیانات روشن مقام معظم رهبری که خطر رشد تهاجم فرهنگی و ناتوی فرهنگی را گوشزد می کرد توجه شایسته ای نشد، دولت دهم که با پرچم احیای ارزش های انقلابی کار خود را آغاز کرده است باید نسبت به این تهاجم فرهنگی که امروزه در قالب جنگ نرم وارد مرحله جدی تر خود شده است به مقابله هوشیارانه بپردازد. باید توجه داشت که ورود ناتوی فرهنگی به فاز جنگ نرم به معنای عبوراز ناتوی فرهنگی نیست بلکه در جنگ نرم اهداف ناتوی فرهنگی با جدیت بیشتر و با ابزار و وسائل گوناگون دنبال شده و از این جهت خطر بیشتری متوجه نظام است. بنابراین باید هشدارهای معظم له را در مورد ناتوی فرهنگی با نظر به جنگ نرم مورد توجه داشت. در این مقابله به نظر می رسد روش های پیشنهادی ذیل بخشی از کار باشد:

- دستگاه اطلاعاتی کشور نسبت به تمامی سطوح جامعه اعم از سیاست، اقتصاد وفرهنگ باید هوشیاری جدی داشته باشد؛ چرا که هرچند جنگ نرم اقدامی فرهنگی است اما در راه رسیدن به اهداف خود از هر وسیله ای استفاده می کند.

- توجه زیاد دولت نهم به سفر های استانی و حل مشکلات رفاهی مردم نباید دولت را از مسائل کلان و اساسی نظیر حفاظت از مرزهای جغرافیایی دور کند. در این میان موضوع قاچاق اسلحه به داخل کشور با حساسیت زیادی باید پیگیری و با شدت برخورد شود.

- وزارت فرهنگ وارشاد اسلامی تنها نقش تدافعی در مقابله با پدیده های ضد فرهنگ اسلامی نداشته باشد بلکه با بهره گیری از تاریخ غنی هنر وادبیات کشور که گره خورده با آئین اسلام است به تولید محصولات فرهنگی فاخر بپردازد.

- یکی از مهم ترین اقدامات نقش تبلیغات دینی است؛ چرا که از ابزارهای اساسی و دائمی جنگ نرم، تبلیغات می باشد و این ابزار کار ساز را تنها از طریق ارشاد و تبلیغ دینی از طریق رسانه، محافل مذهبی و... می توان به کار گرفت. 

- با توجه به آنچه مقام معظم رهبری در دیدار با اساتید دانشگاهها فرمودند، وزارت علوم باید در راستای اصلاح مبانی علوم انسانی و بومی سازی آن مبتنی بر اندیشه های اصیل اسلامی وایرانی گام بردارد؛ چرا که تفاوت آشکار این مبانی با اصول اسلامی سبب جدایی قشر فرهنگی وروشنفکر جامعه از نیازههای فرهنگی یک جامعه اسلامی شده و برنامه ها وتصمیمات از سوی آنها برای جامعه تجویز می شود که نه تنها مشکلات را حل نمی کند بلکه چه بسا همسو با برنامه های دشمن قرار گرفته وجامعه را به سوی سکولاریسم ودیگر اندیشه های ضد اسلامی پیش ببرد

«دانشجويان افسران جوان جبهه مقابله با جنگ نرم هستند كه ضمن دارابودن فكر، عمل و بصيرت، در صحنه نيز حضور دارند و با آزمودن صحنه، در چارچوب كارمي كنند، اما اساتيد دانشگاه ها فرماندهان جبهه جنگ نرم هستند.»

 اينها بخشي از بيانات مقام معظم رهبري است كه اخيراً در جمع اساتيد و رؤساي دانشگاه هاي كشور ايراد فرمودند.

امروز باتوجه به وسعت دنياي ارتباطات و فن آوري هاي اطلاعات وگسترش رسانه هاي اينترنتي و مجازي تهاجم كشورهاي استكباري از حالت جنگ نظامي و سخت افزاري به جنگ نرم آن هم در ابعاد فرهنگي واعتقادي تغييرماهيت داده است.

با اين حال بايد اذعان داشت كه در يك دهه اخير سيل اين تهاجمات گسترده غرب متوجه كشورمان بود. به گونه اي كه جمهوري اسلامي ايران آماج حملات تهاجمي از نوع فرهنگي قرار گرفته و البته هوشياري و آگاهي به موقع مردم اغلب تاكتيك ها و ترفندهاي دشمنان و نقشه هاي شوم آنان را نقش بر آب كرده است. اما باتوجه به حساسيت هايي كه در ايام پس از انتخابات و التهاباتي كه توسط سران اغتشاش و آشوب به وجود آمد به خوبي نشان داد كه دشمنان ايران اسلامي در جبهه جنگ نرم با تمام توان ايستاده اند و هرروز به توطئه اي پناه مي برند،از اين رو مردم، مسئولان و خصوصاً اقشار دانشگاهي و فرهيخته جامعه در برابر چنين حوادثي نقش و وظيفه اي مضاعف دارند و همچنان كه رهبر فرزانه انقلاب تأكيد نمودند قشر دانشجوي ايراني در نقش افسران جوان در خط مقدم جبهه جنگ نرم دشمن قرار دارند و بايد بيش از پيش مراقب مرزهاي فرهنگي و ارزشي جامعه باشند و دشمن را در رسيدن به اهدافش ناكام گذارند.

در گزارش امروز و فرداي كيهان به بررسي نقش دانشجويان و اساتيد دانشگاه ها در جبهه جنگ نرم با دشمن خواهيم پرداخت.

جنگ نرم و جنگ نظامي
اگر تا ديروز قدرت هاي استكباري براي تسلط بر ساير كشورهاي جهان سوم ازطريق جنگ نظامي و لشكركشي وارد عمل مي شدند امروزه اما با ابزاري به نام «جنگ نرم» به دنبال سيطره بر جهان هستند.

دكتر محمدعلي سمناني زاده، روانشناس و استاد دانشگاه در تبيين شاخصه هاي جنگ نرم و تفاوت آن با جنگ نظامي مي گويد: «در جنگ نظامي شما كاملاً مواضع، ابزارآلات جنگي، نظرات نظامي و نحوه حمله و تاكتيك هاي دشمن را مي بينيد به گونه اي كه حتي نفرات دشمن با هويتي مشخص و لباسي واحد در مقابل شما صف آرايي كرده اند اما در جنگ نرم شما هيچگونه مرزي را با دشمن نمي بينيد، يعني نه از تاكتيك هاي آنان باخبريد و نه از نوع و نحوه حمله اطلاع داريد و نه حتي نفرات آنان را به درستي مي توانيد تشخيص دهيد، از همين رو پيروزي يا شكست در جنگ نرم به مراتب مهمتر و بسي دشوارتر از جنگ نظامي است.»

اين استاد دانشگاه در ادامه تحليل خود به استفاده دشمن از نيروهاي خودي اشاره مي كند و مي گويد: «در جنگ نرم معمولاً دشمن از نيروهاي خودي و وطني استفاده مي كند و با فريب دادن آنها، آنان را در برابر ارزش ها و دستاوردهاي شناخته شده و قابل احترام جامعه قرار مي دهد، به گونه اي كه در اين نبرد بي امان تشخيص خودي از غيرخودي بسيار دشوار است و بايد افرادي براي حضور در خط مقدم اين جبهه قرار بگيرند كه كارشناس و خبره باشند و مراحل روانشناسي جنگ نرم را به خوبي بدانند.»

سمناني زاده به اهميت فرماندهان در جبهه جنگ نرم اشاره مي كند و مي گويد: «همچنان كه اشاره كردم در جنگ نرم اغلب نيروها از نوع خودي هستند كه بنابه دلايلي فريب خورده و به اردوگاه دشمن پيوسته اند، حال فرماندهي مقابله با چنين جنگي از حساسيت و ظرافت خاصي برخوردار است، چرا كه از يك طرف فرماندهان اين جبهه بايد با شيوه هاي روانشناختي افرادي كه ناخواسته درخواب غفلت گرفتار شده و فريب دشمن خورده اند را از اين خواب گران بيدار كنند و از آنان بخواهند تا در جبهه دشمن قرار نگيرند. از طرف ديگر هم فرماندهان اين جبهه بايد بسيار مراقب حمله و ضد حمله دشمن باشند تا مبادا خساراتي به ارزش هاي جامعه وارد آيد، چون ضربه جنگ نرم مثل جنگ نظامي فقط ويراني اماكن عمومي يا نظامي و كشته و مجروح شدن جمعي از مردم را به دنبال ندارد بلكه انهدام تمامي ستون هاي زيربنايي و ارزش هاي مهم كشور در دستور كار جنگ نرم قرار دارد و هر نوع خساراتي كه از جانب حملات جنگ نرم به كشورها وارد آيد قطعا يا جبران ناپذير است و يا سال هاي سال طول خواهد كشيد تا آن ضربات و زخم هاي به وجود آمده التيام يابد.»

اين روانشناس از جنگ نرم به عنوان جنگ خودي با خودي به فرماندهي دشمن ياد مي كند و مي گويد: «بدون شك مركز اصلي فرماندهي، هدايت و كنترل برنامه هاي ضربتي و حملات مختلف دشمن در جنگ نرم خارج از مرزهاي جغرافيايي هر كشوري است، به گونه اي كه شما هر چقدر در اين جبهه مي جنگيد نمي توانيد به دشمن ضربه اي وارد كنيد چون دشمن فقط نقش كنترل از راه دور را بازي مي كند و بازي گران اين جنگ نيز عده اي فريب خورده ناآگاه خودي هستند كه خواسته يا ناخواسته بازيچه دست دشمن شده اند.»

تشكيل اتاق فكر دانشجويي
با توجه به جنگ نرم دشمنان عليه نظام اسلامي ايران ضرورت تشكيل اتاق فكر دانشجويي براي برنامه ريزي هاي راهبردي و ارايه راهكار در مقابله با دشمن امري مهم به حساب مي آيد.

«ناصر فرزان فر» قائم مقام فرهنگي جامعه اسلامي دانشجويان كل كشور در تحليل سخنان اخير رهبر معظم انقلاب به سرويس گزارش روز كيهان مي گويد: «به نظر من سخنان مقام معظم رهبري بسيار دقيق و جامع بود، حال كه حضرت آقا اين بحث را مطرح فرمودند لازم است در دانشگاه ها اتاق هاي فكر دانشجويي را با هدف شيوه هاي مقابله با جنگ نرم طراحي و ترسيم كنيم و عملا دانشجويان را وارد مبارزه با توطئه هاي دشمن نماييم، چرا كه رهبري هم دانشجويان را افسران جوان اين ميدان توصيف كردند و لازم است براي حضور در اين ميدان منسجم تر و همه جانبه تر وارد عرصه شد.»
اين دانشجو مي گويد: «در اتاق فكر دانشجويي بايد هدف مورد نظر و جايگاه فعلي و نقش اصلي دانشجويان درنظر گرفته شود و درواقع بايد در چنين اتاقي به ارايه راهكار بپردازيم، از طرفي هم اين اتاق هاي فكر بايد داراي يك محوريت واحد و مشخص هم باشند و نقش مديريت اين اتاق فكري را به خوبي ايفا كنند، يعني مديريت اتاق فكر فرهنگي را هم بايد از جنس دانشجو انتخاب كرد و مسئولان در حد يك نظارت مختصر بر كار اين اتاق فكر حضور داشته باشند و باقي كارها را به دانشجويان واگذار نمايند.»

فرزان فر در ادامه مي گويد: «شاخصه اصلي حرف هاي يك جوان دانشجو صفا، صداقت و دوري از مجادله است و روحيه جوشنده و پژوهنده بسيار قوي و قدرت تحليل بالايي دارد كه اگر توسط مسئولان در جبهه جنگ نرم از نيرو و انرژي آنان استفاده كنند قطعا مي توانند بسيار كارساز و موثر باشند.»

آمادگي نخبگان جامعه
شايد يكي از مهمترين محورها در مقابله با جنگ نرم دشمن آمادگي جامعه براي مبارزه است، اما تجربه كشورهاي ديگر از جمله گرجستان، قرقيزستان و... نشان داده كه معمولا كشورهايي كه آماج حملات نرم قرار مي گيرند بعضا غافلگير شده اند و در نبود يك مديريت واحد بحران نتوانسته اند در مقابل سيل اين تهاجم استقامت كنند و مغلوب حريف شده اند.

حميدرضا مقدم فر، مديرعامل خبرگزاري فارس در گفت وگو با سرويس گزارش كيهان در اين باره مي گويد: «در اين مبحث مهمترين موضوع اين است كه بايد در ميان فعالان سياسي، چهره هاي فرهنگي، نخبگان و فرهيختگان و دستگاه هاي فرهنگي و حتي قضايي آمادگي لازم براي مقابله با جنگ نرم وجود داشته باشد.»

مديرعامل خبرگزاري فارس به مراحل شكل گيري جنگ نرم اشاره مي كند و در ادامه مي افزايد: «اصولا جنگ نرم به دو شكل به وجود مي آيد، ابتدا اعتبار و پشتيباني خارجي و كشورهاي استكباري غربي اين موضوع را پايه ريزي و اهداف مشخصي را برنامه ريزي مي كنند و درواقع هدايت و پيشبرد تمامي برنامه ها و اهداف اوليه از سوي خارج تأمين مي شود، اما دومين مورد كه به ايجاد جنگ نرم و گسترش آن كمك مي كند بسترهايي است كه در عرصه هاي اجتماعي، فرهنگي و سياسي داخلي ايجاد مي شود و در واقع اين بسترها فرصت را به دشمن مي دهد تا از آن ناحيه اهداف خود را پيش ببرند، به همين دليل بنده معتقدم كه براي مقابله با جنگ نرم بايد از ابزارهاي نرم استفاده كرد به بيان ديگر بايد گفت كه قطعاً مقابله با اين جريان بايد از جنس خود باشد.»

مقدم فر در پاسخ به اين سؤال كه آيا قوانين جاري جامعه پاسخگوي مقابله با اين پديده دنياي امروزي هست يا نه، مي گويد: «متأسفانه تاكنون در قوانين جاري قضايي كشورمان كودتا از جنس سخت معرفي نشده و در محاكم قضايي تعريفي مشخص و واجد براي رفتارهاي به اصطلاح نرم اعلام نشده و اين موضوع به خودي خود مي تواند در دراز مدت مشكلاتي را براي كشور به وجود آورد.»

مديرعامل خبرگزاري فارس به حوادث اخير پس از انتخابات رياست جمهوري اشاره مي كند و مي گويد: «متأسفانه در حوادث اخير به خوبي مشاهده كرديم كه بعضي از دستگاه هاي قضايي، فرهنگي و امنيتي و حتي قوانين كنوني كشور ما آمادگي مقابله با اين گونه ماجراها و اغتشاشات را در جبهه جنگ نرم دشمن ندارند و بعضاً غافلگير مي شوند.»
جين شارپ كه اينك عمر خود را در سن 81سالگي سپري مي كند چندي پيش در گفتگويي اعلام كرد كه آرزو دارد مدل كودتاي مخملين يا رنگي در ايران تست و عملياتي شود، بر همين اساس گفته مي شود كه از 198 دستورالعملي كه از سوي جين شارپ صادر شده در حوادث اخير ايران نزديك به 100عنوان آن تست شده و شكست خورده است.

مديرعامل خبرگزاري فارس در همين زمينه مي گويد: «در ماهيت نوع رفتار دنياي غرب با كشورمان طي 3دهه اخير با چند مدل مبارزه روبرو بوديم. در دهه اول انقلاب جنگ نيمه سخت يعني ترور و جنگ سخت را از طريق صدام به ما تحميل كردند اما در رويكرد دوم كه مبتني بر مسائل منطقه اي و حوادثي است كه اتفاق افتاده است به ديپلماسي عمومي روي آورده اند كه از اين ديپلماسي، جنگ نرم، قدرت نرم و هوشمند بيرون مي آيد و در واقع دشمنان تابلودار نظام با اين مدل روبه روي ايران اسلام ايستادند.»

مقدم فر مي گويد: «ما نيز بايد اتاق هاي فكر را مهيا و تفكر و انديشه نماييم تا راهكارهاي درستي براي حضور همه جانبه در اين ميدان جنگ نرم بيابيم و از نظام و انقلاب و آرمان هاي اصيل و ارزشي جامعه حمايت كنيم.»

وي در توضيح بيشتر خود درباره جنگ نرم و كودتاهاي مخملين مي گويد: «در كودتاي مخملي و يا آنچه كه اين روزها مشهود است درواقع اشغال خاصي صورت نمي گيرد بلكه افكار عمومي اشغال مي شود.»

نقش رسانه هاي گروهي
بدون شك رسانه ها در جنگ نرم در خط مقدم قرار دارند و به راحتي مي توانند جريان هاي مهمي را هدايت و نظارت و كنترل نمايند و از طرفي هم خود جريان ساز باشند. بسياري از كارشناسان معتقدند كه با توجه به گستردگي دنياي ارتباطات، امروزه با جنگ رسانه اي نيز روبرو هستيم به شكلي كه گفته مي شود هر رسانه اي كه قوي تر است مي تواند در جهت دهي به افكار عمومي مردم مؤثر عمل كند. «احمدرضا نيازي» پژوهش گر مسائل اجتماعي و استاد دانشگاه مي گويد: «در جنگ نرم «رسانه ها» ابزار بسيار قوي و كارآمدي محسوب مي شوند اما متأسفانه بايد اذعان داشت كه در جنگ نرم رسانه ها اغلب در اختيار مراكز ثروت و قدرت هستند و هر آنچه كه اربابان خود ديكته مي كنند همان را منعكس مي نمايند.»

اين پژوهش گر مسائل اجتماعي به حوادث اخير پس از انتخابات در كشورمان اشاره مي كند و مي گويد: «در همين جريان ها ديديم كه چقدر رسانه هاي خارجي و داخلي به جعل اخبار و آمار پرداختند، حتي برخي از تحركات خياباني نيز توسط رسانه هاي خارجي هدايت و طراحي مي شد، از اين رو بايد نقش مهم رسانه ها در جبهه جنگ نرم را ناديده نگرفت، چراكه رسانه يكي از كاربردي ترين ابزارهاي فرهنگي براي غلبه بر فكر و انديشه مخاطب است و مي تواند در كودتاهاي مخملي، كودتاهاي رنگين يا به اصطلاح جنگ نرم حرف اول را بزند.»

اين استاد دانشگاه به تقويت زيرساخت هاي فرهنگي و تقويت رسانه ها براي مقابله با جنگ رسانه اي دنياي غرب اشاره مي كند و معتقد است كه بايد به نقش رسانه به عنوان يك ابزار مهم و جريان ساز بيش از پيش اهميت بدهيم و از طرفي هم قلم به دستان رسانه اي ما نيز بايد نسبت به حساسيت هاي موجود آگاهتر باشند.


كرسي آزادانديشي در جبهه نبرد نرم آسيب شناسي جنگ نرم و راه هاي مقابله با آن- بخش پاياني

خبرگزاري فارس: مسئول سازمان بسيج دانشجويي كشور با بيان اينكه جنگ نرم، القا و همراه‌سازي با جريانات دروغين است، گفت: راهكار مقابله با اين جنگ، اقناع و همراه‌سازي است كه اين رسالت به عهده اساتيد و داشجويان است تا با استدلالات منطقي و متقن به روشنگري افكار عمومي بپردازند.

خبرگزاری فارس

یکى از توصیه‏هاى تئوریسین‏هاى دکترین براندازى نرم، فرقه سازى با هدف تضعیف وحدت ملى و انسجام اسلامى است، به طورى که هم اکنون شاهد گسترش افراد و گروه‏هایى هستیم که با عناوینى مانند ارتباط با امام زمان(عج) و یا پیامبران؛ بنیان‏هاى اعتقادى جامعه را هدف قرار داده‏اند.
در این راستا وزارت اطلاعات و حوزه‏هاى علمیه به ویژه حوزه علمیه قم، نقش مهمى را در خنثى سازى تهدیدها و هوشیارى جامعه در برابر این نوع شیادان ایفا مى‏کنند.

قانونمند کردن نظام جامع دیپلماسى فرهنگى جمهورى اسلامى ایران

یکى از راهکارهاى تکلیف گرایى کارگزاران نظام به رهنمودهاى رهبر فرزانه انقلاب پیرامون هوشیارى مسئولین در برابر تهاجم نرم افزارى ناتوى فرهنگى؛ قانونمند کردن نظام جامع دیپلماسى فرهنگى با هم اندیشى وزارت امور خارجه، مجلس شوراى اسلامى و متولیان فرهنگى است که در صورت تحقق مى‏تواند حداکثر بهره‏ورى بهینه از ظرفیت‏ها و بالتبع عمق استراتژیک نرم افزارى نظام را توسعه دهد که برخى مصادیق آن عبارتند از:
- نظام مند شدن کارویژه دیپلمات فرهنگى از رویکرد امنیت ملى وابسته‏هاى فرهنگى سفارتخانه‏ها و دفاتر فرهنگى ایران در کشورهاى خارجى؛ نقش مهمى را در عمق بخشى به اقتدار برون سیستمى و مهار تهدیدات نرم ایفا مى‏کنند.
ـ هوشیارسازى متولیان فرهنگى نظام نسبت به ابزارها و شیوه‏هاى تهاجم نرم افزارى غرب؛
ـ انعکاس جنایات گروه‏هاى تروریستى بویژه سازمان منافقین در قالب عکس، تصویر، توزیع سى دى، بروشور و یا کتاب که در صورت سازماندهى مناسب مى‏تواند در تقویت تعامل میان گروه‏هاى دوستى پارلمانى ج.ا.ایران و کشورهاى میزبان براى افزایش فشار بر گروه‏هاى تروریستى مؤثر باشد؛
ـ تدوین سازوکارهاى تقنینى و اجرایى مناسب براى افزایش تعامل میان نهادهاى داخلى و شوراى ایرانیان خارج از کشور؛
ـ آشنا کردن ایرانیان و اتباع کشور میزبان با نقش مثبت و تأثیرگذار دولت و مجلس شوراى اسلامى در حوزه

سازندگى و جنبش نرم افزارى تولید علم که در صورت بهره گیرى از شیوه‏هاى تبلیغاتى مناسب مى‏تواند تصاویر مناسبى را از اقتدار و رابطه سازنده دولت و مجلس در افکار اتباع کشور میزبان تداعى نماید و بخشى از سناریوى جنگ روانى ـ رسانه‏اى غرب براى ترسیم فضاى اختلاف در داخل را خنثى نماید.
ـ توسعه صنعت توریسم و ترویج فرهنگ ایرانى ـ اسلامى
رایزنى‏هاى فرهنگى با آشنا کردن اتباع خارجى با اماکن سیاحتى ـ زیارتى در قالب نمایش عکس، فیلم و یا توزیع بروشور، نقش مهمى را در علاقمندى جهانگردان براى سفر به جمهورى اسلامى ایران برعهده دارند که با مشاهده توسعه اقتصادى و سیاسى علیرغم تحریم‏هاى امریکا، مى‏توانند به صورت ناخود آگاه نقش سفیر جمهورى اسلامى‏ایران را در کشورشان بازى کرده و بالتبع بصورت غیر مستقیم بر تقویت قدرت نرم نظام در خارج از کشور کمک نمایند.
مجلس شوراى اسلامى نیز با تصویب قوانین مناسب و هدفمند کردن برخى تسهیلات لازم، مى‏تواند قدرت مانور دیپلمات‏هاى فرهنگى براى جذب جهانگرد را افزایش دهد.

توصیه مى‏شود کارگزاران نظام براى مقابله با جنگ اقتصادى و گسترش تحریم‏هاى احتمالى؛ اقدام‏هاى زیر را مورد توجه قرار دهند:
- کارگزاران نظام، دورنماى «بحران مالى جهانى»(11)، کاهش قیمت نفت و بالتبع احتمال بالاى عدم تحقق منابع مالى ردیف‏هاى بودجه را از رویکرد امنیت ملى بررسى کرده و در مصاحبه‏ها و یا تبلیغات انتخاباتى از وعده‏هایى که مى تواند سطح انتظارات جامعه را افزایش و حباب کاذب را تشکیل دهد، پرهیز نمایند زیرا مى‏تواند ضریب اعتماد جامعه به کارگزاران نظام را کاهش دهد؛
- ردیف‏هاى بودجه سالانه بصورت واقع گرایانه و متناسب با کف درآمدهاى واقعى تدوین و تصویب شود.
قانونمند کردن مقابله با جرایم سایبر و تلفن همراه

یکى از حوزه‏هایى که عمق و دامنه تهدیدات نرم را گسترش مى‏دهد، رشد فزاینده جرایمى است که در محیط‏هاى مجازى و سایبر به وقوع مى‏پیوندد و به صورت مستقیم امنیت اجتماعى را تهدید مى‏کند که شایسته است ظرفیت‏هاى تقنینى، نظارتى و اجرایى بازدارنده و مناسبى براى مهار آنها در دستور کار متولیان امر قرار گیرد:
برخى مصادیق جرایم سایبر که در زیرمجموعه تهدیدات نرم افزارى قرار مى‏گیرد، عبارتند از:
- افزایش نشر بلوتوث‏هاى شخصى و خانوادگى بویژه افراد مشهور در حوزه‏هاى ورزشى و هنرى؛
- افزایش انتشار بلوتوث‏هاى مستهجن و غیر اخلاقى؛
- گسترش شایعات براندازانه و یا تبلیغ علیه نظام توسط پیام‏هاى کوتاه تلفن همراه؛
- گسترش وبلاگ‏هاى براندازانه؛

یکى از شیوه‏هاى جنگ نرم در محیط‏هاى سایبر (اینترنت)، گسترش هدفمند و روزافزون وبلاگ نویسى توسط برخى افراد، گروه‏ها یا سازمان‏هاى مخالف نظام جمهورى اسلامى ایران است.
وبلاگ‏هاى ساختارشکن و برانداز که معمولاً به سادگى ایجاد شده و نیاز به تخصص بالاى بلاگرها ندارد، به راحتى‏در محیط‏هاى مجازى به یک هویت مستقل تبدیل و بدون اینکه شناسایى شوند به ترویج عقاید براندازانه اقدام مى‏کنند.
در این راستا افزایش تعامل و هم اندیشى میان کارشناسان وزارتخانه‏هاى اطلاعات، فناورى ارتباطات، قوه قضائیه، قوه مقننه و پلیس امنیت اجتماعى و اخلاقى ناجا و یا معاونت فرهنگى ـ اجتماعى ناجا مى‏تواند در ارتقاء اثربخشى راهکارهاى بازدارنده و یا اقدام‏هاى تنبیهى مفید واقع شود.
حمایت تقنینى و مالى از تعمیق قدرت نرم نظام در محیط‏هاى مجازى
یکى از شاخصه‏هاى دورنماى جنگ‏هاى پیش رو، سرمایه گذارى کشورها بر مقوله «جنگ اندیشه در محیط هاى‏مجازى » است و کشورى موفق خواهد بود که بتواند زمینه‏هاى حداکثر بهره ورى از محیط‏هاى وب با جدیدترین شیوه‏هاى دانش دیپلماسى عمومى را فراهم کند زیرا دانش افزایى و هوشمندسازى آنلاین جامعه در برابر تهدیدات نرم، آستانه مقاومت ملى و کارآمدى نظام در محیط‏هاى مجازى را ارتقاء مى‏دهد

توصیه مى‏شود برخى نهادهاى راهبردى نظام مانند وزارتخانه‏هاى اطلاعات، کشور، فرهنگ و ارشاد اسلامى، صدا و سیما، حوزه علمیه قم و سازمان تبلیغات اسلامى؛ بخشى از کارویژه‏هاى عملیاتى خود را به سمت روزآمد کردن شیوه‏هاى مقابله با تهدیدات نرم و جنگ روانى ـ رسانه‏اى متمرکز نمایند بویژه اینکه اکثریت غالب مخاطبان خبر رسانى آنلاین را اقشار فرهیخته، دانشجویان و دانش پژوهان تشکیل مى‏دهند که نقش مهمى را در نهضت نرم افزارى تولید علم و تحقق دانشگاه اسلامى بر عهده دارند.
از طرفى انعکاس آنلاین مناسب تحولات خبرى و اقدام‏هاى مثبت مجلس شوراى اسلامى در محیط‏هاى وب به عنوان مهم‏ترین نهاد قانونگذارى کشور که از شاکله مردم سالارى برخوردار است، در تحکیم و انسجام بخشى به روابط جامعه با وکلاء ملت و بالتبع تقویت بنیان‏هاى مشروعیت نظام تأثیرگذار بوده و مى‏تواند گستره هم اندیشى مجازى مجلس با کانون‏هاى فکرى و شبکه نخبگان را افزایش دهد که این تعامل نرم افزارى مى‏تواند در بهینه سازى تصویب طرح و لوایح، مصوبات مجلس، بازتاب سنجى ضریب اقناع سازى مصوبات در میان نخبگان فکرى، کارآمدسازى کارویژه‏هاى تقنینى ـ نظارتى و در نهایت ارتقاء دیپلماسى پارلمانى مجلس هشتم مفید واقع شود.
سازماندهى نصب دوربین‏هاى مدار بسته در نواحى جرم خیز

یکى از اقدام‏هاى بازدارنده مناسب نهادهاى امنیتى ـ انتظامى؛ کنترل نامحسوس نواحى جرم خیز و یا مراکز پر تردد مانند مترو از طریق نصب سامانه‏هاى دوربین مدار بسته است که در صورت مدیریت کارآمد مى‏تواند در ثبات بخشى به امنیت اجتماعى مفید واقع شود

یکى از تهدیدات راهبردى نرم افزارگرایانه، نفوذ هکرهاى مهاجم براى آسیب رسانى به شبکه‏هاى وب نهادهاى استراتژیک نظام با هدف «جاسوسى اینترنتى»(2) و یا رخنه اطلاعات گمراه کننده با هدف تخریب شبکه اطلاعات ملى است که عمق و دامنه کاربرى آن در سطوح منطقه‏اى و جهانى روز به روز در حال افزایش است.

براى آگاهى متولیان امر نسبت به اهمیت روزافزون جنگ‏هاى رایانه‏اى، شایسته است به عنوان مثال اشاره شود کشورى مانند چین با هدف توازن راهبردى قدرت نرم سرمایه‏گذارى هنگفتى را براى توسعه جنگ‏هاى رایانه‏اى هزینه کرده است بطورى که موفق شده است به سیستم‏هاى کامپیوترى نهادهاى نظامى ـ امنیتى ایالات متحده نفوذ نماید. این کشور در سال 2007 نزدیک به ده شرکت دفاعى امریکا مانند «ریتون»(3)، «مارتین لاکهید»(4)، «بوئینگ»(5)، «نورتروپ گرومن»(6)، «سیستم نرم افزارى برنامه‏ریزى جنگنده‏هاى نیروى هوایى»(7)، «سیستم برنامه ریزى مأموریت بالگردهاى ارتش»(8) و فایل‏هاى فضانوردان ناسا را مورد دستبرد اینترنتى قرار داد(9) و در بودجه دفاعى سالانه خود، ردیف‏هایى را براى تقویت هر چه بیشتر «قابلیت‏هاى جنگ رایانه‏اى»(10) اختصاص داده است.
در این راستا شایسته است وزارتخانه‏هاى دفاع و اطلاعات و ستاد کل نیروهاى مسلح با تبیین آموزش‏هاى‏راهبردى ، بستر مقابله هدفمند با آسیب‏هاى جنگ رایانه‏اى و تقویت عمق استراتژیک نظام در محیط سایبر را فراهم کنند

همان‌گونه که اشاره شد، رویکرد غالب و مسلط در دوره‌های طولانی نسبت به تهدید، رویکرد سخت‌افزارانه بوده و تهدید بر اساس عامل نظامی تعریف شده است. در این رویکرد مخاطرات امنیت ملی کشورها سرزمین و استقلال آن تلقی می‌شد. الگوهای متعارف و دسته‌بندی‌های سنتی نظریه‌های امنیت در این الگو، عمدتاً ناظر بر این رویکرد است. ظهور تهدید سخت عمدتاً به دوره استعمار کهن مربوط است که ژئوپلیتیک، جغرافیا و سرزمین از اهداف اصلی و تعیین‌کننده جنگ‌ها بودند. کشوری در این دوره از قدرت بیشتری برخوردار بود که سرزمین‌ها و مستملکات بیشتری در اختیار داشت. لشکرکشی اسکندر مقدونی، نادرشاه و جنگ‌های اول و دوم جهانی و… را در همین چارچوب می‌توان بررسی کرد. ویژگی این نوع تهدیدات اشغال و الحاق سرزمین، کشتار، لشکرکشی و اعمال زور است. در این دوره قدرت نظامی موجه‌ترین عامل اقتدار به شمار می‌رود. در مراحل بعد، در دوره‌ای که حضور مستقیم قدرت‌ها و امپراطوری‌ها در سرزمین‌ها پرهزینه ‌شد، حکومت‌ها به اشغال سیاسی درمی‌آمدند. به این ترتیب که قدرت‌های سلطه به جای اشغال سرزمین، حکومت‌های دست‌نشانده و فاقد استقلال را در اختیار داشتند و به تدریج این کشورها به قدرت‌های بزرگ وابستگی سیاسی، اقتصادی و فرهنگی پیدا می‌کردند. بنابراین در این دوره نظام‌های سلطه در سیستم امنیتی، اقتصادی و فرهنگی کشورهای هدف، حضور دارند و این حضور، ماهیت امنیتی – سیاسی دارد

و در دوره دوم به رغم تمرکز بر قدرت نظامی از سایر مؤلفه‌های قدرت برای افزایش سلطه و حوزه نفوذ بهره گرفته می‌شود. با توجه به این مباحث می‌توان گفت ابعاد سخت‌افزارانه تهدید از گذشته مدنظر بازیگران و تحلیل‌گران بوده است. سه ویژگی واقعی‌بودن ، عینی بودن و محسوس بودن از ویژگی‌های بارز تهدیدات سخت به شمار می‌روند. در صورتی که هدف از هر نوع تهدید را تحمیل اراده به حریف معرفی کنید، تفاوت تهدیدات در چگونگی کاربرد ابزار و روش‌ها برای تحمیل اراده خواهد بود. بی‌تردید در شرایطی که فکر، اندیشه و اراده ملتی تسخیر می‌گردد و با تهدید امنیت و منافع ملی کشور فروپاشی روانی واقع می‌شود، به طور طبیعی آن کشور بدون کاربرد قدرت نظامی اشغال می‌گردد. صحنه روابط بین‌الملل، میدان رویارویی و منازعه اهداف و منافع بازیگران است و کشورهای مختلف برای پیشبرد منافع و اهداف خود از عوامل و مؤلفه‌های گوناگون قدرت ملی بهره می‌برند. یکی از برجسته‌ترین مظاهر قدرت ملی، قدرت روانی – تبلیغی (قدرت نرم) است. منبع این قدرت فرهنگ استراتژیک، ملی و دفاعی کشور است که در سه سطح راهبردی، میانی، تاکتیکی بر توانمندی‌های ذهنی و ارادی ملت تأثیر می‌گذارد. در مقابل عملیات روانی حریف و تهدید نرم برای کاهش توانمندی‌ها در این سه حوزه طرح‌ریزی می‌شود. هدف و کارویژه تهدید نرم فروپاشی باورها، ارزش‌ها و الگوهای رفتاری در سه سطح یاد شده است.

در صورتی که تهدید نرم مترادف با تهدیدات سیاسی – فرهنگی در نظر گرفته شود، شاخص‌هایی در دو حوزه فرهنگی و سیاسی به عنوان ابعاد تهدید نرم مطرح می‌شود:
1- ابعاد تهدید نرم در حوزه فرهنگ
فرهنگ بیانگر شخصیت و هویت ملی کشور و دستاورد معرفتی و فنی انسان و همه جوامع است. فرهنگ کشور دارای سه سطح کلی است. مفروضات اساسی و زیرساخت‌های فکری هر کشور (باورها) سطح اول فرهنگ تلقی می‌شود. همچنین فرهنگ ملی کشور، دارای مجموعه‌ای از بایدها و نبایدها و ارزش‌ها است که سطح دوم آن را تشکیل می‌دهد و در نهایت الگوهای رفتاری و اقدام یک کشور، لایه سوم فرهنگ ملی تلقی می‌گردد. با این توصیف می‌توان گفت ابعاد تهدید نرم در حوزه فرهنگ عبارت است:

 الف- تهدید باورهای (مفروضات اساسی) کشور در سه سطح نخبگان، مردم، نیروهای مسلح؛
ب- تهدید ارزش‌های اساسی کشور در سه سطح نخبگان، مردم، نیروهای مسلح؛ و
ج- تهدید الگوهای رفتاری کشور در سه سطح نخبگان، مردم، نیروهای مسلح.
فرهنگ استراتژیک کشور بر نوع تلقی و الگوهای رفتاری نخبگان و رهبران یک کشور و توان دیپلماسی آن تأثیر می‌گذارد. در صورت وقوع تهدید نرم، در این سطح کشور حریف می‌تواند با مدیریت ادراک، اندیشه و عزم رهبران و نخبگان خودی را (باورها، ارزش‌ها و الگوهای رفتاری آنان) تحت تأثیر قرار دهد. همچنین فرهنگ ملی، شامل باورها، ارزش‌ها و الگوهای رفتاری نهادینه شده در جامعه است که تهدید نرم در این حوزه می‌تواند بر آنها تأثیر گذارد. همچنین فرهنگ دفاعی کشور که منبع قدرت نرم در نیروهای مسلح است در صورت وقوع تهدید نرم در این سطح، موجب از بین رفتن عزم و اراده نبرد و قدرت بازدارندگی روانی می‌شود.

2- ابعاد تهدید نرم در حوزه سیاسی
دولت‌ها به مثابه واحد سیاسی در نظام بین‌الملل با مؤلفه‌های جمعیت، قلمرو، حکومت و حاکمیت و نظام ارزشی مشخص، شناخته می‌شوند. این واحدها همواره با تحولاتی از داخل و خارج مواجه‌اند. برخی از تحولات موجب افزایش قدرت سیاسی و برخی موجب تضعیف قدرت سیاسی آنها می‌شود. هر نظام سیاسی برای حفظ بقامندی خود، نیازمند ثبات سیاسی و انسجام ملی است. بنابراین افزایش مشروعیت سیاسی نخبگان و رهبران یک کشور به توانایی‌های آنها در ایجاد انسجام سیاسی و برخورداری از حمایت، رضایت‌مندی و قدرت اقناع‌سازی افکارعمومی بستگی دارد. به طور طبیعی در صورتی که دولتی نتواند قدرت سیاسی لازم را در حوزه داخلی و خارجی ایجاد کند، با بحران‌ها و تهدیدات مختلف سیاسی مواجه خواهد شد. میزان اقتدار و هژمونی سیاسی کشور در جامعه، میزان انسجام و همزیستی مسالمت‌آمیز و حفظ هویت و یکپارچگی ملی و میزان تولید و بازتولید هنجارهای سیاسی و به جریان انداختن گفتمان‌های مسلط در درون جامعه و در عرصه بین‌المللی و برخورداری از مقبولیت و مشروعیت لازم از شاخص‌های قدرت نرم در این حوزه به شمار می‌آید. در مقابل در صورتی که کشوری گرفتار بحران‌های سیاسی باشد، از قدرت نرم برخوردار نخواهد بود و به طور طبیعی تهدید نرم در این حوزه مؤثر خواهد بود. بحران‌های سیاسی شامل بحران‌های پنج‌گانه هویت، مشروعیت، نفوذ، توزیع و مشارکت می‌باشد.
برانگیختن شکاف‌های قومی، نژادی، مذهبی و… نبود عوامل پیونددهنده هویت‌های فروملی، تحریف و تحقیر تاریخ و افتخارات ملی در کشور، می‌تواند به بحران هویت منجر شود. ایجاد شکاف بین مردم و رهبران، نبود حمایت مردمی و مشروعیت‌بخشی به تصمیمات رهبران و شکل‌گیری نافرمانی‌های مدنی در جامعه بحران مشروعیت به وجود می‌آورد. انگیزه‌زدایی و دلسرد کردن مردم برای حضور در عرصه‌های تعیین‌کننده کشور، مصادیق بارز بحران مشارکت است. همچنین توزیع نامناسب ثروت، شأن اجتماعی و امنیت در ایجاد بحران توزیع مؤثر است. تلاش برای تأثیرگذاری بر اراده و تصمیمات نخبگان و رهبران با ارعاب، تطمیع از مصادیق بحران نفوذ به شمار می‌آید. مجموعه این موارد قدرت نرم یک نظام سیاسی را کاهش می‌دهد و به طور طبیعی آن نظام را در برابر تهدید نرم آسیب‌پذیر می‌کند

در صورتی که تهدید نرم مترادف با تهدیدات سیاسی – فرهنگی در نظر گرفته شود، شاخص‌هایی در دو حوزه فرهنگی و سیاسی به عنوان ابعاد تهدید نرم مطرح می‌شود


قدرت نرم از سه سطح راهبردی، میانی و تاکتیکی تشکیل می‌شود.)
1- سطح راهبردی قدرت نرم
این سطح از قدرت نرم که متأثر از فرهنگ استراتژیک کشور است، به سطح رهبران و نخبگان یک کشور بازمی‌گردد. و بالاترین سطح رویارویی قدرت نرم تلقی می‌شود. هدف اصلی در این سطح افزایش قدرت هنجارسازی خود و تضعیف قدرت هنجارسازی حریف در محیط بین‌المللی است. به هر میزانی که بازیگران بتوانند در این سطح قدرت ایجاد کنند و یا بر قدرت هنجارسازی دیگران تأثیر بگذارند، امکان پیروزی بیشتری خواهند داشت. هدف از این تهدید در این سطح تهدید نرم یا اجرای عملیات روانی استراتژیک، تأثیرگذاری بر برآورد‌ها و شناخت نخبگان و رهبران حریف (تأثیر بر شناخت) و همچنین ارعاب و تأثیر بر عزم و اراده (تأثیر بر روحیه و قدرت ایستادگی) آنان می‌باشد

2- سطح میانی قدرت نرم
این سطح از قدرت نرم بر عنصر مردمی قدرت ملی کشور تأکید دارد. قدرت نرم در این سطح، از فرهنگ ملی متأثر است. این سطح از اهداف و سطح استراتژیک پشتیبانی می‌کند و به تصمیمات نخبگان و رهبران مشروعیت بخشیده و بر عزم و اراده آنها تأثیر می‌گذارد. هدف سطح میانی تهدید نرم، سلب اراده و انگیزه از مردم و بی‌تفاوت نمودن جمعیت‌های همراه و تبدیل آنها به جمعیت‌های معارض، مخالف و بی‌تفاوت و شکل دادن به نافرمانی‌های مدنی با ایجاد شکاف بین دو سطح راهبردی و میانی است. تهدید نرم، در این سطح می‌تواند بر میزان حمایت مردم از سیاست‌های نظام و نخبگان مؤثر باشد همچنین حمایت عاطفی – روانی نیروهای مسلح تحت تأثیر این سطح است، در صورتی که کشوری از قدرت نرم لازم در این سطح برخوردار باشد، به طور طبیعی آن کشور فاقد بحران‌های پنج‌گانه سیاسی، مشروعیت، نفوذ، مشارکت، توزیع و هویت خواهد بود و بازدارندگی مردمی در برابر تهدید نرم شکل خواهد گرفت؛ در مقابل، وجود بحران‌های پنج‌گانه فوق و همچنین نبود قدرت هنجاری و الگوهای رفتاری برتر و کارامد و با قابلیت نهادینه نمودن در حوزه فرهنگ ملی می‌تواند یک کشور را آسیب‌پذیر کند

3-سطح تاکتیکی قدرت نرم
پایین‌ترین سطح رویارویی قدرت نرم در سطح نیروهای مسلح کشور شکل می‌گیرد. این سطح از قدرت نرم از فرهنگ دفاعی کشور متأثر است. در این سطح از قدرت نرم، تقابل اراده و روحیه جنگی رزمندگان دو یا چند کشور در میدان نبرد شکل می‌گیرد. هدف اصلی از تهدید نرم در این سطح، سلب اراده و روحیه مقاومت در جبهه حریف است، تصویر 1 منابع قدرت نرم و سطوح مخلتف آن را نشان می‌دهد همچنین کارویژه‌های تهدید نرم را در هر یک از سطوح سه‌گانه معرفی می‌کند.

جنگ روانی پیشینه ای بسیار طولانی دارد؛ چرا که انسان‌ها برای تحت تأثیر قرار دادن طرف مقابل به شیوه‌ها و ترفندهایی متوسل می‌شدند، اما اصطلاح جنگ روانی در جنگ جهانی دوم در آمریکا و اروپا رواج یافت.

فولر، مورخ و تحلیلگر نظامی بریتانیایی، اولین کسی است که اصطلاح جنگ روانی را در سال 1920 به کار برد. در آن زمان، استفاده فولر از واژه جنگ روانی در محافل نظامی و علمی بریتانیا و آمریکا، توجه چندانی را به خود جلب نکرد. در ژانویه 1940 با انتشار مقاله ای با عنوان «جنگ روانی و چگونگی به راه اندازی آن»، این اصطلاح برای اولین بار وارد ادبیات آمریکا شد. همچنین "نصر" از اولین تعریف‌هایی یاد می کند که برای جنگ روانی عنوان شد و مورد قبول نیروهای مسلح آمریکا قرارگرفت. او در مورد این تعریف می نویسد: «جنگ روانی یعنی استفاده از هر نوع وسیله ای به منظور تاثیر گذاری بر روحیه و رفتار یک گروه، با هدف نظامی مشخص». در پایان جنگ جهانی دوم، این اصطلاح به "فرهنگ لغت وبستر" وارد شد و بخشی از عبارت پردازی‌های سیاسی و نظامی آن زمان را تشکیل داد.

در سال 1950 یعنی تنها یک‌سال پس از پایان جنگ، دولت رئیس جمهور وقت آمریکا "ترومن" به منظور کسب آمادگی برای اجرای جنگ‌روانی در کره، پروژه‌ای را با عنوان "نبرد حقیقت" با بودجه‌ای معادل 121میلیون دلار تصویب کرد. ارتش آمریکا، اداره و ریاست جنگ‌ روانی را به عنوان بخش ستادی ویژه ایجاد کرد و در کنار واحدهای رزمی، واحدهای جنگ‌روانی گسترده‌ای را با استفاده از تجربیات جنگ‌جهانی دوم تشکیل داد. از آن‌زمان تاکنون، سازمان‌ها و واحدهای روانی ـ تبلیغاتی آمریکا با توسعه‌ای روزافزون همواره به عنوان یکی از بازوهای اصلی آن کشور در جنگ و صلح عمل کرده‌اند.

جنگ نرم مترادف اصطلاحات بسیاری در علوم سیاسی و نظامی می باشد. در علوم نظامی از واژه هایی مانند جنگ روانی یا عملیات روانی استفاده می شود و در علوم سیاسی می توان به واژه هایی چون براندازی نرم، تهدید نرم، انقلاب مخملین و اخیرا به واژه انقلاب رنگین اشاره کرد.

واژه جنگ نرم (Soft War) در برابر جنگ سخت (Hard War) کاربرد دارد البته گاهی به جای جنگ از واژه های تهدید یا قدرت استفاده می شود ولی در نهایت معمولا به یک مفهوم ختم می شود. نظریه جنگ نرم طی دهه های اخیر وارد ادبیات سیاسی شده است. دراین باره منسجم ترین کتابی که با عنوان Soft Power- قدرت نرم- انتشار یافته به جوزف نای تعلق دارد. وی معتقد است مبنای قدرت سخت یا جنگ سخت بر «اجبار» و مبنای قدرت نرم بر «اقناع» است او برخلاف بعضی از صاحب نظران، اقتصاد و دیپلماسی را در زیرمجموعه قدرت سخت قرار داده و تنها از رسانه بعنوان قدرت نرم نام برده است. البته اگر مبنای قدرت سخت بر اجبار و مبنای قدرت نرم بر اقناع باشد می توان به این تفکیک جوزف نای خورده گرفت چرا که رسانه، اقتصاد و دیپلماسی می توانند در ذیل هر دو عنوان سخت یا نرم قرار گیرند. نرم یا سخت بودن آن بستگی به این دارد که در نهایت برای وادار کردن طرف مقابل به انجام کاری یا بازداشتن او از کاری استفاده می شود یا از این ها بعنوان یک اقدام تشویقی و اقناعی استفاده می شود

جنگ نرم مترادف اصطلاحات بسیاری در علوم سیاسی و نظامی می باشد. در علوم نظامی از واژه هایی مانند جنگ روانی یا عملیات روانی استفاده می شود و در علوم سیاسی می توان به واژه هایی چون براندازی نرم، تهدید نرم، انقلاب مخملین و اخیرا به واژه انقلاب رنگین اشاره کرد.

در تمامی اصطلاحات بالا هدف مشترک تحمیل اراده گروهی بر گروه دیگر بدون استفاده از راه های نظامی می باشد. اما از آنجا که در مورد گستردگی و حوزه فعالیت هر کدام اتفاق نظر وجود ندارد؛ اشاره کوتاهی به هر کدام از واژه های مذکور و سابقه تاریخی آنها خواهیم داشت